نمایش اطلاعات محله

محلات منطقه


بازدید: 4464
نظرات: 0
ایجاد شده توسط :
فناوری اطلاعات منطقه ۵
تاریخ ارسال: 1393/11/4 11:43:30

محله کن



دهکده کن

کن نام یک روستا، دهکده، قریه، رود، محله و بخش ای در شمال غرب شهر تهران و استان تهران است. ولایت ری (یا همان استان تهران امروزی) از باستان چندین دهکده و روستا داشته است که یکی از معروف ترین آنها کن است. یکی از مناطقی که در اسناد تاریخی نامش از توابع ری در کنار شمران و تهران آمده کن می باشد. ساکنان قدیمی کن گویشی کوهستانی دارند که به آوای تاتی بسیار نزدیک است و به لهجه کنی معروف است. و تمامی کسانی که در چند دویست سال گذشته از کاشان، قزوین، اراک، مازندران و آذربایجان به آن محل پا گذاشته اند، لهجه این مردم کوهستانی را گرفته اند. در زبان محلی به کن کند هم گفته می شود.

 

بافت معماری

بافت معماری کن از خشت و گل و شیروانی های فلزی و چوب است. بافتی که هنوز باقی مانده و در خانه های قدیمی و تکایا دیده می شود. کوچه های باریک و خانه های دو طبقه قدیمی که در گذشته به ندرت آجری بوده. اما امروزه به خاطر توسعه شهر تهران و اتوبان هایی چون همت، حکیم و آبشناسان و آزادراه در دست احداث تهران به شمال، تغییر کرده و خانه هایش به مرور زمان شبیه به بافت مدرن تهران شده است. تنها قسمتی از زمین های کن دارای سند می باشند و اکثر اراضی قولنامه ای و و وقفی است. از معروف ترین آثار باستانی شهر امروز تهران، پل حاج محمد علی کنی است.

 

بخش کن

بخش کن یکی از بخش های اصلی شهر تهران بوده و در گذشته منطقه یا بخش کن از شرق به میدان توحید، ستارخان و آریاشهر یا صادقیه(حسن آباد)، از غرب تا گرم دره، وردآورد و قلعه حسن خان(شهرقدس) و اسماعیل آباد، از شمال تا شمیرانات، فرحزاد، امامزاده داود و از جنوب تا نهر فیروز بهرام، مهرآباد، تهرانسر و بزرگراه آزادگان امروزی ادامه داشته . هنوز بخشی به نام کن وجود دارد و بخشداری کن موجود است اما این بخش بسیار کوچک شده است. روستاهای سولقون، سنگون، کشار، کیگا، وردیج، واریش و امامزاده داوود در این بخش هستند. مناطق 5 ، 2 ، 1 ، 22 و 21 قبلاً قسمتی از اراضی کن بوده اند که در اسناد رسمی، قولنامه ها و سه جلدی (شناسنامه) مردم این مناطق نام کن به عنوان بخش برده شده است.

 

رود کن

کن در منطقه ای کوهپایه ای البرز واقع شده و کوه های بسیاری آن را احاطه کرده اند. کوههای اطراف کن بسیارند.

1- کوه باغ میر.

2- کوه آسیابک یا آسیاب باد.

3- کوه دره مالا.

4- تپه کوهک.

5- کوه کبوتک.

6- کوه گرم دره.

7- کوه پیر داوود.

8- کوه هزار دره.

9- کوه دره شور.

10- کوه بازارک.

11- کوه شاهنشین.

12- کوه لورکان.

13- پهنه‌حصار (رشته کوه).

14- کوه لیچه.

15- کوه مزرا.

در پایه همه ی این کوه ها، نهر و چشمه هایی است که آب آن به رودخانه کن می ریزد. هر کوه دره هایی دارد که طبیعتی زیبا دارند. رود، آبشار، توتستان، درختان گردو و شاه توت و طبیعت بکر از خصیصه این منطقه است. دره های اطراف کن نیز بسیارند. دره حصارک، تنگه باغ میر، دره مالا، دره زرنو کوچک، دره زرنو بزرگ، دره پل حاجی محمد علی، دره لوسک، تنگه، دره ولوزونه، دره باغ درغمش، خرگوش دره، دره رودخانه، دره لوره کون، دره وسک، دره لدمارد موسوم به دره آسیاب باد، گرم دره در انتهای کوه آسیاب باد، دره دروازه کوهک، دره پستونک، دره خواجه، دره قلاچ، هزار دره و ده ها دره دیگر.

 

تاریخ کن

تاریخ کن با استناد تاریخ و اسناد مربوطه به بیش از دوهزار سال پیش میرسد که نامش جزو دهکده های ری آمده است.از نظر سابقه زندگی بشر در این منطقه حداقل با توجه به آثار بدست آمده باستانی (کوزه سکه‌های طلا در حفاری بزرگراه همت در سال ۱۳۸۵) حداقل براورد ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ سال رادارد.اما از آنجا که یکی از بزرگترین رودخانه‌های قدیم ولایت ری که از کوههای امامزاده داود سرچشمه داشته و تا دریاچه قم میرود در آنجاست و از آنجا که بشر همیشه در پای رودخانه‌ها سکنی داشته می‌توان زمان سکونتی بیش از این را نیز برآورد کرد. درختان کهن سال چندصد ساله، امامزادگان موجود در کن، آداب و سنن خاص منسوخ شده و گویش باستانی دلالت بر تاریخ کهن این دهکده را می دهد. مدارک‌ تاریخی‌ زیاد است‌ اما تاریخ‌ زنده‌ را می‌توان‌ در سینه‌ اهالی‌ و قدیمی‌های‌ کن‌ یافت‌. افسانه‌هایی‌ در مردم جریان‌ دارد که‌ در مشاهده‌ دقیق‌ چندان‌ هم‌ افسانه‌ به‌ نظرمی‌رسد. مثلا جمعی‌ از مردم‌ کن‌ می‌گویند چند سال‌ پیش‌، هنگام‌ ساخت‌ و ساز ساختمانی‌ در کنار مدرسه‌ دخترانه‌ مهدیه‌ فعلی‌، استخوان‌هایی‌ پیدا شده‌ که‌ معلوم‌ بود دفنشان‌ روبه‌ قبله‌ نبوده‌ است‌. این‌ یعنی‌ نشانه‌یی‌ بر این‌ مدعا که‌ تاریخ‌ کن‌ حتی‌ به‌ پیش‌ از اسلام‌ برمی‌گردد. یا برخی‌ می‌گویند اخیرا سکه‌هایی‌ یافت‌ شده‌ که‌ قدمت‌ تاریخی‌ آن‌ به‌ صدراسلام‌ باز می‌گردد. تمام‌ این‌ اعتقادات‌ نشان‌ از این‌ دارد که‌ اهالی‌ کن‌ اگرچه‌ نه‌ خیلی‌ دقیق‌ ولی‌ تاریخ‌ روستای‌ خود را بسیار کهن‌ می‌دانند.

 

فرهنگ مردم کن

مردم کن عموماً به لهجه کنی صحبت کرده و به کشاورزی و دامداری اشتغال داشته و دارند. هنوز می توان در کنار جرثقیل های بلند که به بلندمرتبه سازی می پردازند، کشاورزی را دیده که با داس به شیوه سنتی در حال کشاورزی است. درصد عمده زمینهای کن را توتستان تشکیل میدهد و درختان توت، گردو و خرمالو در همه جای آن پیداست. غیر آن درختان تنومند چند صد ساله چنار هم چهره ای خاص به این دهکده در حال تغییر داده اند. رسوم عزاداری مردم کن در مساجدی که تشکیل شده از ایوان و صحن و تکیه اجرا می شود. نزری و دادن فسنجان در هر ده روز ماه محرم و اجرای مراسم تعزیه و سنگ زنون از دیگر مراسم های مردم کن می باشد. امامزادگان کن دیگر اماکنی است که مردم را در هر هفت روز هفته می توان در آنجا دید. مردم کن اموات خود را در کنار این امامزادگان به خاک سپرده اند. اکثریت قریب به اتفاق بالغ بر ۹۷ یا ۹۸ درصد مسلمان شیعه هستند و تنها درصدی از این مردم که اهل کشور افغانستان هستند، سنی مذهب هستند و حتی می توان مساجد و پوسترهای انتخاباتی افغانها را در آنجا دید. آرامش غریبی در این دهکده حکمفرماست. هرچند امروزه به خاطر اتوبانهای محاصره کننده دور آن و کوچه های باریک مملو از اتومبیل، کمی این آرامش بهم ریخته شده است، اما همچنان می توان آرامش غریب این مردمان را در چهره و نگاهشان حس کرد.

 

کنی های سرشناس

بافت فرهنگی اسلامی کن باعث شده تا مردمان بزرگی از این دهکده ظهور پیدا کنند که به تقوا، علم و فرهنگ معروف بوده و هستند. چند نمونه از آنها مانند:

۱- آیت اله ملا علی کنی (نویسنده، فقیه و عالم علوم اسلامی در عهد قاجار که با اعتراض امتیاز رویتر را باطل کرد).
۲- آیت اله محمدرضا مهدوی کنی (موسس و رئیس دانشگاه امام صادق، رئیس مجلس خبرگان، وزیر کشور و نخست وزیر سابق).

۳- دکتر مسعود علی‌محمدی (برجسته ترین دانشمند فیزیک هسته ای).

 

محلات کن

کن دارای ۵ محله‌ قدیمی است که در زبان محلی بالون - اسمالون - میونده - درقاضی - سرآسیاب به آنها گفته می‌شود. محلات جدید تر هم قبلاً جزو حومه و حاشیه دهکده بوده اند. مانند: کوهسار، شهران، شهرزیبا، آریاشهر (روستای حسن آباد) و دهکده المپیک.

پنج محله قدیمی کن

۱-بالان یا بالون
۲- میان ده یا میونده
۳-اسماعیلیون یا اسمالون
۴-دارقاضی یا درقاضی
۵-سرآسیاب

 

امامزادگان کن

۱- امامزاده شعیب
۲- امامزاده علی بن جعفر
۳- امامزاده کابل حسین
۴- امامزاده محمد
۵- امامزاده سید محمدرضا



print
rating
  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.